PRUGGÈTTE

disponibile anche in: itItaliano abArbëreshë

Lu Spurtiélle Lenguìsteche Pruenciàle (SLP) pe le pare peccerélle de pupelazziùn de Capetanà ch’i tenùnte na stórje é ch’i parlùnte ate lénne, i néte ‘nghjé u 2006 pe deffénne le cummunettà de lénne é cultùra arbrèsce (Chièute é Casalvècchje de Pùglje) é sellé de lénne é cultùra franchepruvenzàle (Cèlle de Sant’Uìte é Faìte) ch’i stunte ‘nghjé u tenemménne de la pruìnce cumme i ditte la Làje n 482 de lu 15/12/1999

Cumme i desciùnte se réule icchì, l’Ammenestrazziùnna Pruenciàle de Fògge ’n cunciérte dò le Ammenestrazziùnne dé Cummùne de Casalvècchje de Pùglje, Cèlle de Sant’Uìte, Chièute é Faìte é dò l’ajùte de l’Uneversettà dé Stùdje de Fògge é la suciettà “Euromediterranea Pianificazione & Sviluppo”, i-atte ulì faurìje ’nghjé u tenemmén de cumpeténza sjà n’ópra róse pe la deffàjese de le pare peccerélle de pupelazziùnne ch’i tenùnte na stórje é ch’i parlùnte ate lénne é pe fa quanàje é deffùnne la cultùra làua próprje ’nghjé u riéste du tenemménne de la pruìnce é de la reggiùnne.
St’ópre de deffàjese é ’ncuraggiamménne a la quanescénze se rénne luàje de lu preparà é lu métte ’n pràtteche pruggètte fenanzjà de lu Departemménne pe lò Cunte de le Reggiùnne de la Presedénze de lu Cunsìglje dé Menìstre pe mèzze de lò sòlde màje a despusezziùnne de la Làje 482/1999. Anzìje a avì ò sun sta presentà gjà pruggètte pe cattr’anne (pe lu ténne d’attevettà du 2003, 2004, 2005 é 2006); de stóue dò i sunte sta fenanzjà de lu gjà di Departemménne pe lò Cunte de la Reggiùnne, che i-atte denà cummenecazziùnne de su é i-atte mannà lò sòlde pe mèzze de lò Uffìce de la Reggiùnna Pùglje de cumpeténze, d’ata maniére n’ate é dò (2005 é 2006) i stunte ancóre dessò ésàme. De lò dò pruggètte fenanzjà sélle du 2003 gli-éste a l’ópre, d’ata maniére gli-éste illé pe i-étre abbijà sélle du 2004.
’Nghjénne a ciàche pruggètte appruà, le attevettà cunsederà, i tenùnte presénne premmì de ciàche ciuóse tràje derettìve:

1. crijà un spurtiélle lenguìsteche pruenciàle culleà dò ate é catte spurtiélle Cummunàle ch’i tinte un Céntre peccerìlle pe lò decumménne é pe lò livre;
2. tenìje lezziùnne de lénne é cultùra franchepruvenzàle é arbrèsce (féje de la Uneversettà de Fògge);
3. fa ciuóse pe deffùnne a can méje de crestiànne le réule pe la deffàjese de sellé lénne é cultùre tuccjà de la làje 482/1999 é pe fa quanàjere le pare peccerélle de pupelazziùnne de Capetanàte ch’i parlùnte ate lénne é ch’i tenùnte na stórje.

Tócche se uótte fa
Lò cunte che se ulùnte fa, màje a l’ópre ’nzènne da la Pruìnce é lò Cummùne ch’i stunte addenghiénne la ciuóse, i-ulùnte arantìje lu putàjere arrevà é servìje de la Pùbbleca Ammenestrazziùnne avóje é crestiànne ch’i-appartenùnte a zòne du tenemménne de la pruìnce andó a-i-ante le lénne é le cultùre pràje ’n cunsederazziùnne. De méje se uótte faurìje lu repprénne é la deffàjese próprje de si patremmónje de lénne é cultùre che gli-éste ’nghjé a le zòne tuccjà du pruggètte, patremmónje che, se gli-é pa a duàje defennì é se le vinte pa denà lu valóre giste, i putìre allà perdì purtànne un dammàce róue de stórje é de cultùre pe tutte la cummenettà de la pruìnce.

Tócche se uótte fa addavére
Tenànne cunte de lò scòpe di appremmìje appréje ò vinte di tócche s’a fa addavére:
Denà la pussebbeltà d’arrevà megliàue é servìje de la pùbbleca ammenestrazziùnne é crstiànne de le pare peccerélle de pupelazziùnne ch’i parlùnte ate lénne ch’i stunte ’nghjé lu tenemménne de la pruìnce (pupelazziùnne arbrèsce é franchepruvenzàle)
Denà la pussebbeltà de se métte a pare de lò ténne é ’mpieà pùbbleche de le ammenestrazziùnne dé cummùne ch’i tenùnte ’nghjé u tenemménne làue pupelazziùnnne ch’i parlùnte ate lénne
Fa quanàjere megliàue la lénne é la cultùra franchepruvenzàle é arbrèsce ’nghiénne a lu tenemménne de la pruìnce
Crijà lòcche appòste pe deffùnne la cultùre é la lénna franchepruvenzàle é arbrèsce ’nghjé u tenemménne

Pe chi gli-é sta féje
St’ópre de deffàjese é ’ncuraggiamménne a la quanescénze gli-é sta féje pe:
lò crestiànne dé paìje andó ò stunte génne de lénne é cultùra franchepruvenzàle é arbrèsce (Cèlle de Sant’Uìte, Faìte, Chièute, Casalvècchje de Pùglje);
lò ’mpieà cummunàle dé paìje andó ò stunte pupelazziùnne ch’i parlùnte lu franchepruvenzàle é l’arbrèsce;
lò crestiànne ch’i stunte ’nghjé la pruìnce de Fògge;
lò studénne de Uneversettà ch’i-ulùnte accappìje de si cunte;